23 Tetor 2018
 Facebook Twitter YouTube 
RAPORTO
Na kontaktoni në info@shkodrapress.com - E hene, 14 Prill 2014 16:36
Na shkruani për çdo shqetësim që doni të bëni publik në info@shkodrapress.com - E merkure, 10 Dhjetor 2014 22:36


U zgjua i shastisur, sikur të kishte pirë alkool e duhan gjithë natën. Sytë i shkuan në tavanin e plasaritur. Nga një plasë vazhdonte të pikonte (pik – pik) mbi një poster ku shkruhej: “Seksi lufton ulçerën”, shiu i një nate më parë. Sytë i dalluan një fije merimange të vetmuar. Filloi ta kundronte. Një mushkojë po e pickonte në majë të hundës, por meqë ishte vegjetarian nga natyra, nuk e hëngri, e mbyti. Vazhdoi ta ndiqte fijen e merimangës ashtu kot. Kështu bënte çdo mëngjes. Kjo gjë sikur ia shëronte ankthin që e pushtonte sapo zgjohej.
Kur ç’të shihte, një kasafortë e stërmadhe varej në fijen e merimangës! Rrezet e diellit, që përplaseshin mbi faqet e kasafortës, ishin e vetmja forcë që e bënte atë të rrotullohej rreth vetes. Ai u friksua, u habit, u magjeps njëherësh. Gjithmonë kishte pritur t’i vinte diçka nga qielli, por se do vinte diçka nga tavani, (përveç leskrave të gëlqeres, sovasë dhe ujit kur binte shi,) kurrë s’ia kishte marrë mendja!
Pyeti veten se ç’farë po ndodhte me të. Nuk gjeti përgjigje, kështu që i tha vetes: “Mendo, mendo”.
E ndërkohë që po përpiqej të mendohej, fija e merimangës u këput. Për pak desh ia bëri kokën petë. U tundën të gjithë muret e shtëpisë, dhoma u mbush me pluhur, nga tavani filloi të pikonte më tepër. Ai ndenji i palëvizur duke parë thërrmijat e pluhurit, të cilat formonin figura magjepsëse. Kur pluhuri u qetësua, vuri re që kasaforta ishte hapur.
Vendosi të mos mendohej, brofi në këmbë dhe u vërsul drejt saj. Sytë i mbante mbyllur. Mori frymë thellë dhe hapi sytë.
Ç’të shihte! Një kasafortë tjetër. Ky fakt nuk e zhgënjeu, përkundrazi i dha zjarr më tepër. Aty brenda me siguri varej fati i botës, ndoshta e vërteta universale. Iu rikthye matematikës. Sa më shumë thellohej në llogaritje, aq më shumë e kaplonte pasioni, kureshtja, misteri. Ishte si hera e parë me të dashurën e parë. Pas shumë mundimesh arriti të gjente kodin. E hapi gjithë emocion. Ç’të shihte, një tjetër kasafortë. Atëherë e kuptoi se qëllimi i jetës së tij ishte zgjidhja e këtij sistemi kasafortash. Kështu që vazhdoi punën ethshëm. Pas një pune sfilitse zbuloi kodin. Duart i dridheshin. Bëri zemrën gur. E hapi. Ç’të shihte, një tjetër kasafortë. Mendimi i tij u përforcua edhe më tepër. Iu përvesh punës sërish. Tani nuk ishte punë e vështirë, sepse kishte gjetur lidhjen midis kodeve. Tani ishte vetëm çështje kohe. Çdo hapje kasaforte ishte paralajmërim triumfi. Kur e ndjeu se çasti i shumëpritur kishte ardhur, pranoi në heshtje se ai çast ishte: gjithë jeta e tij. Këmbët mezi po e mbanin, duart i dridheshin, zemra rrihte furishëm.
-Çfarëdo që të ketë brenda unë nuk ndalem, se jam burrë me dy “rr”,-tha ai me zë të lartë.
Hapi kasafortën. Brenda gjendej një copë letër e zverdhur, varur në një fije merimange. Përnjëherësh mendoi se ishte hartë thesari, por e frenoi imagjinatën. E mori letrën duke iu dridhur dora. Aty diçka shkruhej.
Mori lupën dhe lexoi me vështirësi: “Go – m – ar, bes – oje se do gje – je gjë bre – nda”?! U bë pikë e vrer. E mori atë dreq (sistem kasafortash) kasaforte e i dha krah. U ul në një gur dhe filloi të kërkonte arsyen e gjithë asaj pune.
E kapi një krizë histerie, e cila nuk zgjati shumë, sepse vuri re një evoluim të menjëhershëm të mjekrës, të rrudhave dhe kërrusjen e mpirjen e gjithë trupit.
Hodhi sytë nga kasaforta që çuditërisht shkëlqente më tepër se kurrë. Sa s’desh ta përpinte, por tashmë ai s’ishte i zoti as të teshtinte.
Ndërkohë andej pari po kalonte një thatuk me fëtyrë të regjur, me sy bubërritës si të “Çifutit shëtitës”, i cili pa nga kasaforta, u afrua drejt saj dhe bëri ca gjeste të pakontrolluara, pastaj foli nën zë, por aq sa të dëgjohej nga ai: “Arit! Qenka kasafortë prej arit”!
Ndërkohë maçoku i tij me emrin Daçshulc, tashmë i matufosur, tek po qëndronte në parvazin e dritares, pa një trumcak që po i sillej rrotull. Nuk u mat dy herë, por u hodh që të kapte zogun. Edhe pse s’ia kishte idenë teorisë së gravitetit, përfundoi tre kate më poshtë.

 

(nga libri Jam Unë Ëndrra)

Shkodra Press

***

Kalaja e Shkodrës jam unë,

Qelizat e mia këta gurë

Që martohen në freskun e këtij muzgu.

 

Përnatë shtrihem në dritat e këtij qyteti, 

Përnatë më digjet cigarja ndër duer…

 

Në qiell yje shpirtrash, të parësh,

Më marrin e, më shëtisin në amshim…

 

Në mue mshehen dritaret,

Në gjoks kam liqenin, lumenjt’ dhe detin,

Në mue rroken të parët

Përqafohen ezanet me çdo tingull këmbane…

 

Në gisht kam urën

Që harkohet e me bahet unaze,

Një dhuratë prej Bunës

Asht peshku i Musait.

 

Në këtë muaj

unë ha Shkodren.

Në këto ditë lindjesh,

pi qumështin e bekuem,

bashkë me foshnjen e Rozafës.

 

Përnatë tue u rrëzue,

Ngjitem në kala,

E sa here bie,

Prej kodrave të mia shumësysh

Dalin tinguj qielli që rrokullisen,

E rrugës l’shojnë xixëllima yjesh.

 

Shkodra Press

***

Ku janë këto gra të vogla

me fytyra shtëllungash

dhe flokë vetmie

të mrrola, 

gra-fëmijë, 

që askush nuk pati kohë

me i dashtë 

me u ulë iher 

me bisedu 

a me lujt me to 

Vetëm urdhna ndigjunen

si llavë tu 

dalë 

prej gojës burrit 

'' me i shërbye''

''me I kalue''

 

këto përbindëshe 

me fytyrë mjalti

që u banen 

xhelatet 

tona ma vonë.

 

Drita nuk i rrjedh

në sy 

mëshirë prehjeje nuk i lulëzon në flokë.

 

Janë të ashpra si era e malit 

 

Të shtirshme 

dhe të dobëta 

Mësuese të tmerrshme jete 

Gratë shqiptare

Jo perëndesha që sjellin jetë

Por hidhnake të

shëmtueme 

që nuk i deshën

tash mbjellin e korrin mllef

 

Kur lindën nuk qenë gëzim 

për familjen

Por veç nji cak

Që duhet kalu

për me mbërritë 

te destinacioni 

bukur i lulezuem 

I atit shqiptar- djali

Kush pati kohë me ja pa dhamin e parë.

Me i thanë me gjeste 

'' të dua shumë''

Je e randësishme

 

Kush u morr najherë me këto 

Vogëlushe 

- të mjera- në kohë

Ato priten e priten 

Që dikush t'i  kthente sytë...

E ma në fund e kuptuan 

ça ishin 

''shërbëtore''

dhe u nisën si

kafshë 

Me punu arën 

me durt e coptueme

 

Shkodra Press

Kali hingëllin. Nuk asht luginë. Asht humnere. Vajza e din. Ajo tërhjek me njenën dorë frenin e Kalit të bardhë. Sheh frymen qi ngrihet e shpërbahet mandej në mija kristale qi bien. Kristalet janë të kuqërremta, sikurse edhe gjurmet e saj mbi borë. Ajo kujtohet të thirrej -Vajza e hirtë-.

Vështron gjurmët e veta mbi borë. Nata asht e gjithëpushtetëshme. Era ka meh e vec borë e re ulet me flokë të mëdhenj e të bardhë tuj dashtë me mblue një çashtërsim që nuk mbulohej.

Era shkapetet diku larg e malet duket sikur ndërrojne format. Bora i përngjet përhere e ma kjarte një dyndjes së pa ndaleshme të përbame prej miliona kordelesh të vogla që zgërdhihen tuj ra.

Bora trashet. Tejet. Vetetin. Dritësimi humb në terr si dukuni e ndalueme. Prej nën shkamij ulen hej të gjatë e të trashë, të drejtuem për në zemër të tokës. Hej të shpeshtë e të errët, si hekura në dritore burgjesh të nëndheshëm e mbas tyre, errësinë e plotë dhe e thelle e qi lëshon britma.

Kali nuk asht trembë. Barku i fërkohet në borë e sytë e mëdhenj i jane skuqun. Britmat nuk prajnë, të shoqnueme me lëngime që nuk ankojnë ma.

Tërhiqen thuajse zvarrë mbi dëbore, Vajza dhe Kali. Përshkohen nëpër nënpemët e perçuduna - të çrranjueme e të nguluna mandej në tokë, me rrajët në ajër- Rrajët e zbardhuna prej boret duken si skelet i ngërdheshur në të cilin energjia e jetës asht shterr, diku e ka herë, tuj shue edhe kuptimin e të kenunit. Prej larg, si prej një botet tjetër, përcillet uturima e malit që shurdhon britmat e oshetimat e mandej meh.

Vajza çon kryet përpjetë. Flokët e borës janë ngjitë me njeni tjetrin e tashma ulen në tokë ne masive të qëndrueshme. Ajo ndiehet e rethueme prej muresh të akullt e jo të tejdukshem ku pasqyrohet nji andërr e anktheshme dhe e randë e ku, mrenda tyne, ajo vetë, e ngrime. Ajo përpiqet ta vështroje suferinën në sy e ta pyese - ç’nderthyemje kohnash asht kjo?

Provon të lëvize gjymtyret. Ato kërcasin. Likuid i ngrohtë i rrshet prej trupit. Bora ndyhet. Ajo mundohet me kuptue burimin e të rrjedhunit. Kurgja e ndihmon. E mandej mundohet me u qetësu. Kohë nuk ka. Ajo kërkon. Ajo nuk don me dekë. Ky nuk do të ishte një vend i përshtatshëm për me dekë. Ky nuk do të mund të ishte vorri i saj. Aty nuk do të mund të shenohej asnjë datë vdekunijet.

Ajo rrshqet duert mbi trup. Kali hingëllin. Ato kanë prapë shumë rrugë për me ba. Rrajët e zbardhuna rrijnë në ngërdheshjen e tyre të çmendun pa u kujtu aspak për gjymtimin e vet. Në gropat e mëdha e të zeza as borë don me hi e as akull. Priteshin të vdekun të tjerë. Jarget zvarranike të kulshedres kanë ndertue aty barrikadën e paluejtëshme. Jarget zgjaten prej fundit deri ne grykat e mandej mshehin udhëtimin e tyre rrshqanor nën shtratin e borës. Flamuj jo gjysëmshtizë hijnë e dalin, fap-fup, mbi borë, si mbi një maket magnetik.

Një oshëtime e rënde dridh ajrin. Kukllat pa sy vazhdojnë lojën e tyre. Ajri dridhet. Ato prep vazhdojnë, kali e vajza, tuj i ba hapat te harkuem prej se pa artikulacione. Ajri dridhet. Kukullat përshkohen prej valës. Ato vazhdojnë pa da lojën pa lojna e këndojnë. Tundin krenat rakitike dhe nxjerrin jashtë metal që futet në gji të natës - Kam tri nëna, o fëmijë! Gjimnasti vazhdon rrotullimet në paralelen e lojës për femijë, si njathere i kurdisun, ndale në pullazin e shkatrruem të një shpiet me oxhak. Kukullat pa sy ndiejnë lëvizjet e tij e qeshin. Prej trupit të qenit të bardhë në rrazë të gurit të madh në oborrin me lule, rrjedh gjak që nuk mpikset.

Ajri dridhet. Piktori e kishte skicue ka herë këmbanen e mesjetës. Dritorja e saj e vogel asht e mbyllun e zani i fatkeqit qi kërkon ndihme prej ajrit, vjen i mbytun. I bien këmbanës prej jashtë. Ndiehet shpërndamja e rratheve koncentrike të asaj rrahjeje në ajër. Ajri elekrizohet. Njerëz të lodhur që kcejnë tuj ndjekë atë ritëm e tuj kërku me i ikë përshkimit të tyne. Hidhen e përhidhen e përpliten mbi ato rrathë të pa vdekshëm e të ajrët e, që se shtrihen - te vdekun a pre e tyne. Dicka si në kohen e skllevënve dhe boshtit me thika qi rrotullohej shpejt, edhe ato përherë e ma shpejt, si gjimnasti i kurdisun i lojës. Ai kryente pa ndërpremje ushtrime gjimnastikore, mas çdo kurdisjeje, a mas çdo plenumi njerezit tek hidhnin vallen makabër nëpër rrathet e ajert e cungues.

Britmat e të ndryemit në këmbane janë thuajse të pa dallueshme. Goditjet nga jashtë janë të llogarituna e të ndryemin e nxjerrin prej aty në nji kohë të po llogaritun - nuk asht as i vdekur e as i çmendun. Forma e tij e re nuk asht asnjena nga dy mundësite a qëllimet për të cilat instrumenti çnjerezor ishte krijue. Ai asht i qeshun! Ai bile ka za me thirrç - Rrofsh, o torturuesi im! A ndoshta nuk asht zani i tij. Roboti metalik nxjerr za tç metaltë.

Barku i kalit nuk shihet ma. Vajza gërmon me duert e ngrime. Ato kanë shumë rrugë për me ba. Gjyshi me gjujte e gjatë e të përthyem e që formojnë kend të drejte ndër vedi, e më njërën shuplakë në tamtha, përzien në votër hinin e vjetër. Ai pret zogun Fenixi të rinjallet prej hinit e të niset n’fluturim.

Vajza shtrin krahët që të xehet pak rreth hinit.- Edhe pak- e zgjatet. Piktori shtrin duert në humneren pa emen e kërkon te sajet. Ajo zgjatet. Ai tejzgjatet. Përkulet. Përthyehet. Duert i humbin në tërr. Duert i dhamin. Dhimja i asht e një llojit të panjoftun e ai nuk mund t’a përcaktojë at. Vajza zgjatet drejt atyne duerve. - Eja - përserit piktori. Zani asaj i vjen i largët e i huej. - O natë! - thrret prapë ajo. Kali hingellin. Ato kanë shumë rrugë për me ba.

Vajza gërmon borën nën barkun e kalit. Ai nuk mundet me lujtë vendit. Qelitë e nëndheshme lëshojne zane të mbytun. - Urra! - bërtasin kukullat pa sy. Vajza gërmon. Gjymtyrët i shkriqen. - Edhe pak - u përgjigjet ajo lëngimeve të botës së nëndheshme.

Ndoshta asht djersë ajo që i kullon prej ballit. Kali ban një hap. Edhe një tjetër. - Ec! Mos u ndal ma! Ato nuk kanë vdekë. Askush ka vdeke.

Ec e ec, në natën që shtronte borë të zezë e akull. - Askush ka deke - përserit ajo me vedi e shpejton hapin. Hapi nuk i bindet. Ndigjohet rrahja e patkoit të kalit në borën që po ndryshon dukshëm trashësinë e vet.

I binden, Kali edhe Vajza, një shtegut që ngjitet. Kali përthen gjujt. Ajo ngjitet në shpinën e tij. Ia lemon jelen ala te ngrime. Ato ngjiten. Me kadadalë. Ajo kthen kryet mbrapa. Humnera asht atje poshtë, tashma. Akull e bore e natë përzie bashkë. Edhe dielli një ditë aty ka me ra, e bora ka me shkri e shëmtimi ka me marrë konturet e veta të dukshme. Jargët e qelbur të kulshedres së përrallës, skeletët e kafkat e boshueme do të përhapin erën e keqe.

Kali hingellin. Ato kanë prapë shumë rrugë për me ba.

Kali ndjek gjurme të fresketa përmbi borë. Diku lart shihet një drite. - Një fli duhet - përcjell nata zanë. Pik për pikë, kjo duhet të ketë qenë zgjidhja që parlamenti kishte vendosun në atë natë të gjatë. Një fli!

Kërkojnë me sy nëpër terr, Kali dhe Vajza. Ato ndjekin gjurmët. Gjurmët ndjekin zanin. - Një fli duhet - Ato shpëjtojnë hapin, Kali edhe Vajza. Vajza kujton legjendën e vjetër të murimit. Nuk asht ma ajo e para. Nuk asht ndërtimi që kërkon fli! Asht legjenda e territ!

Ato shpejtojnë. Nana zhvendoset si siluete drejt mureve që nuk qindrojnë. Kurrizi i asht përthye ne tre kulme te dukshëm. Tesha e zezë dhe e gjanë që ka në trup duket e ashpër dhe e ngrime. Ajo gufohet prej eret në gjoksin e saj e silueta ndërron hapa të tjerë. Prej krahëve të gjatë e të holle rreshqasin dy duer me gishta të thyeshëm. Ajo përkulet edhe ma. Provon me u ndihmue edhe me duer. Nanën e therret flijimi. Nana beson se kjo asht koha e saj!

Floket e nanës, varun në anat e kreut të saj, lemojnë tokën. Ajo con kryet me pa kshtjellen qi shëmbet. Ajo përpiqet me marre fryme thelle e me marrë me vedi në murimin e vet të gjithë idhtimin e padijen e zezonën përrreth. Ajo nuk ka me kërku qi t’ia lanë njerin gji e krah e sy jashtë. Ajo mundohet me shpejtue. Edhe pak!

Kali provon të niset me galop. Mali merr thik përpjetë. Rropame e përzieshme ndigjohet, si gurgullime gurësh e rrajsh e gjakut e krismash e gjymtimesh e trushë. Poshtë asht humnera që përpin edhe rropamën, e përmbys dhe e nxjerr mbrapsht prej atje, me ngjyrë të ndryshueme e me krisem të njajtë.

-Nanë!- thrret prapë Vajza - Legjenda ka ndryshu! Nuk asht ma ajo e mocmja!

Nana i gjet nji shkambit të lëvishem. Ajo i gjet një gjymtyre të natës. Ajo i gjet ajrit të ditës. Duket sikur me ndrrimin e hapave të saj ndërrohen edhe dita e nata e ajo përshkohet nëper to si zemra e tyne. Ajo tërhjek mas vedit e me vedi atë zingjir që lidh ditët e netët e që na therrasim - jetë. Ajo duket e ajret, sikurse dashunia e qëllimi janë. Ajo kendon ‘kënget e vjetra’. Zani i asht i meket porse i kjartë. Ajo i gjet një cope dheut ku fitimtaret e së djeshmes, të së sotmes e të së nesermes ngulin shtizen e flamurit të kuq me shkaben e zezë dykrenore. Fitimtaret do të ngulin shtizat e flamujve mbi trupin e saj. - Ah, fustanella jote, moj Loke!

Ajo do të t'kurret në dhimbje e gëzime kundërshtuese tuj pritë që në zemër të saj ato shtiza flamujsh të piqen bashkë një ditë.

Silueta e nanës nuk shihet ma. Nana asht murue. Ka marre me vedi në murimin e vet krahin, syrin edhe gjinin. 

Kali nget me revan. Kështjella afrohet. Ato turren përpjete, Kali e Vajza. Ato janë vone.

Vajza kërkon nëpër muret e qindrueshem të keshtjelles, nëpër muret që rrzohen, nëpër themele. Vajza kërkon pik-pikun e bardhë.

Asgjë pikon. As edhe uje.

E në dimër kur gjelbërimi men e ndonje fije dëbore don të bjerë, kodra e shkëmbinjtë e kalaja e gurte duken si të mbuluara nga flokët e stërgjatur e të thinjur të nënës së flijuar.

Porse në pranvere, kur gjithëshka jeshilohet e shtegu që të con në kala pothuajse nuk shihet, pasardhësit e pasardhesve e asaj nënë të flijuar thonë të kishin parë një femijë të rritur të sillej rreze mureve e të kerkonte një gji nënë. Flokët e nënës së atehereshme, dymije e katerqind vjece të atehereshme, janë jeshiluar e askush cuditet që flokët e gjate ndërruen ngjyrë bashkë me stinën. Bile, ndoshta askush mendon përse nuk cuditet sikur te jene të cartë për pavijen e ndarjes ndërmjet nënës, natyrës e jetës.

Po mendoja, s'ka mbet' tokë e qiell pa u ndërru ngjyrash..lule e kopësht s’ka mbet pa u shëtit e pa u vu në letër...fjalë e emocion pa u shkru s’ka mbetë, e fryma në fyt na asht zaneë sa hereë jena gjet nëpër to. Sot, a ban me të diftu pa figura letrare frikën e njerëzve?!

 

 

Nji fragment nga libri “Saga e Tjetërsimit’

(Sugjeruar dhe marrë nga Grupi PërShkodrën)

Shkodra Press

Te pergjithshme

Qejt e rrugave

Qejt e rrugave

Rozafa Shpuza / Ata sfidojnë indiferentë zhumhurin qytetas e nuk bahen merak se kanë bjerrë amanetin...

Dritëhije

Dritëhije

Zija Vukaj/  Aty në pedonalen e qytetit tim, ku përqafohen dashuritë e feve të mëdha abrahamike,...

Njeriu që thotë “JO”

Njeriu që thotë “JO”

Nga Javier Cerkas Mena  Përgatiti Zija Vukaj   E dimë ç’është intelektuali: bëhet fjalë për një person që,...

SONDAZH

Ku do i bëni pushimet e verës?

Brenda Shqipërisë - 39.1%
Nuk do bëj pushime - 37.9%
Jashtë Shqipërisë - 23%

Votat totale: 87
The voting for this poll has ended on: 20 Aug 2015 - 16:03

VIDEO PROMO

VIDEO PROMO